مصارف زعفران
مصارف دارویی:
در تحقیقات و بررسیهای مختلف خواص دارویی و اثرات فارماکولوژیکی بسیاری برای زعفران به اثبات رسیده است و در طب سنتی ایران زعفران به عنوان یک داروی موثر در موارد ذیل کاربرد داشته است:
- دارای طبیعتی گرم و خشک
- تقویت حواس پنجگانه و نشاط آور
- کنترل و تضعیف عفونت، ادرارآور، فزاینده تعریق
- اشتها آور و تسکین دهنده دردهای رحمی و معدی
- تقویت قلب
- کمک به پیشگیری و درمان بیماری های گوارشی و تنفسی
- ضد سرطان
- افزایش اکسیژن رسانی به بافت ها
- کاهش فشار خون و چربی غیر مفید خون
- ضد انعقاد و لخته شدن خون
- اثرات ضد درد، ضد التهاب
- نشاط آور و ضد افسردگی
- تقویت قوای جنسی و تقویت حافظه
- آنتی اکسیدان قوی
- ضد تشنج، آرام بخش و خواب آور
- تقویت بینایی، بهداشت و زیبایی چشم
علاوه بر مصارف دارویی در کشورهای پیشرفته از زعفران در صنایع آرایشی و بهداشتی نیز استفاده می شود؛ از جمله در تولید کرمهای ضد آفتاب؛ یافته های تحقیقاتی نشان میدهد اثر ضد آفتابی زعفران بسیار بیشتر از ماده هوموسالات (Homosalate) است. از زعفران همچنین در صنایع عطر و ادکلن و خوشبوکننده های طبیعی و سالم نیز استفاده می شود.
مصارف غذایی زعفران:
زعفران بعنوان یک رنگ دهنده و عطر دهنده قوی مصارف غذایی متعددی دارد؛ از چای، نبات، دمنوش،کیک زعفرانی عصاره و دسر زعفران گرفته تا نوشیدنی های مختلف و نیز در تزیین خوراکیها از آن استفاده می شود. در بسیاری از کشورهای جهان نیز زعفران به عنوان یک چاشنی مهم غذایی ریشه در تولید غذاها و شیرینی های سنتی آن کشور دارد که از آن جمله میتوان به کشورهای هندوستان و سوئد اشاره نمود.
اکسترکت زعفران:
زعفران بخودی خود محصول پیچیده ای نیست و نحوه فرآوری، بسته بندی و عرضه زعفران در همه واحدهای بسته بندی زعفران کاملا یکنواخت است و تنها تفاوت آن در نوع و ظروف بسته بندی است.
روش استفاده نیز برای مصرف کنندگان بعنوان ادویه و رنگ دهنده یکسان می باشد؛ بدین نحو که مصرف کنندگان برای استفاده از زعفران از روشی معمول و رایج یعنی پودر کردن یا ساییدن زعفران و نهایتا مخلوط کردن با آب و تبدیل کردن آن به محلول استفاده می کنند و این موضوع برای کلیه مصارف خوراکی و عمدتا دارویی، امری منطقی و رایج است تا بدین ترتیب کلیه خواص زعفران و کلیه ترکیبات آن خصوصا کروسین (ماده موثره رنگ زعفران)، پیکروکروسین (ماده موثره طعم زعفران) و سافرانال (ماده موثره عطر زعفران) به مایع منتقل شود.
اکسترکت زعفران بدلیل عدم استفاده از مواد افزودنی و نگهدارنده الزاما میبایستی در یخچال نگهداری شود.
افشره زعفران:
زعفران یکی از گیاهانی است که افشره آن بسیار ارزشمند است، هر چند بدلیل بازده پایین، تولید آن دشوار و پر هزینه است. ترکیبات اصلی افشره زعفران عبارتند از: سافرانال (ماده موثره عطر زعفران) که مهمترین ترکیب فرّار زعفران است، دیگر ترکیبات فرّار شامل ایزوپروپانول ها و آلدهیدهای سبک که در مقادیر کم حضور دارند میباشند.
افشره زعفران دارای مزایایی مانند: رایحه بسیار قوی و خالص زعفران، کاربرد در صنایع عطر سازی، آرایشی و حتی داروهای گیاهی آرام بخش، اثرات روانی مثبت (آرام بخش، ضدافسردگی، بهبود خلق و خوی) میباشد؛ به این ترتیب میتوان افشره زعفران را روح معطر زعفران دانست، محصولی کمیاب و گران قیمت که بیشتر برای رایحه و اثرات روانی اش ارزشمند است تا برای رنگ و طعم آن.
اسپری زعفران:
اسپری زعفران یک محصول نوین است که برای سهولت مصرف، کنترل مقدار و جلوگیری از هدر رفت طراحی شده است. در این شکل، محلول زعفران دم کرده یا عصاره استاندارد در بطری اسپری بسته بندی میشود و مصرف کننده میتواند با یک یا چند بار اسپری کردن، رنگ و عطر زعفران را بطور یکنواخت روی غذا یا نوشیدنی اضافه کند.
اسپری زعفران را میتوان راه حل مدرن برای مصرف روزمره زعفران دانست. این محصول با سهولت استفاده و صرفه جویی در مصرف، جایگاه ویژه ای در آشپزی خانگی و رستورانی پیدا کرده است. با این حال برای تثبیت جایگاه آن در بازار جهانی، نیاز به استانداردهای کیفیت و کنترل خلوص وجود دارد تا اعتماد مصرف کنندگان حفظ شود.
